Journal of Neurological Sciences (Turkish) 2009 , Vol 26 , Num 1
Bakımverenlerin Yükü Envanterinin Türk Toplumu için Geçerlik ve Güvenirliğinin İncelenmesi
Özlem KÜÇÜKGÜÇLÜ1, Aynur ESEN2, Görsev YENER3
1Dokuz Eylül University, School of Nursing, Dept. of Internal Medicine, Izmir, Turkey
2Ege University, School of Nursing, Dept. of Internal Medicine, Izmir, Turkey
3Dokuz Eylül University, School of Medicine, Dept. of Neurology, Izmir, Turkey
Bu araştırma demans hastalarına bakımverenlerin yüklerini belirlemek için geliştirilen “Bakımverenlerin Yükü Envanteri”nin Türk toplumu için geçerlik ve güvenirliğini incelemek amacıyla metodolojik olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini demans tanısı almış yakınlarına bakım veren 230 primer bakımveren kişi oluşturmuştur. “Bakımverenlerin Yükü Envanteri” 1989 yılında Novak ve Guest tarafından geliştirilen 24 maddelik bir ölçektir. Ölçeğin “dil eşdeğerliğinin/uyarlamasının sağlanması için Türkçe'ye çevirisi, geri çevirisi ve ön uygulaması yapılmıştır. Envanterin zamana göre değişmezliğini test etmek için yapılan test-tekrar test uygulamasının sonucunda doğrusal yönde güçlü bir ilişki saptanmıştır (r=0.98). Envanterin iç tutarlığı test etmek için Cronbah alfa katsayısı belirlenmiştir. Envanterin tümü için elde edilen Cronbach alpha değeri 0.94, “Zaman-bağımlılık Yükü” için 0.93, “Gelişimsel Yük” için 0.94, “Fiziksel Yük” için 0.94, “Sosyal Yük” için 0.82, “Duygusal Yük” için 0.94” dür. Yapılan “madde analizi” sonucunda envanterdeki maddelerin madde-toplam korelasyon katsayısı 0.52-0.84 arasında saptanmış ve hiçbir madde envanterden çıkarılmamıştır. Kapsam geçerliğinin sınanması sırasında 10 uzmandan görüş alınmış, öneriler doğrultusunda değişiklikler yapılmıştır. Yapılan doğrulayıcı faktör analizinde ölçeğin orijinal form ile uyumlu olduğu görülmüştür. Envanterin yapı geçerliliğini test etmek amacıyla hipotez test yöntemi kullanılmıştır. Envanterin tüm faktörleri ile Beck Depresyon Envanteri puanları pozitif yönde ilişkili bulunmuştur. Envanterin alt boyutları için 0.47 ile 0.71 arasında değişen düzeylerde değerler elde edilmiştir. Sonuç olarak; “Bakımverenlerin Yükü Envanteri”nin Türk toplumu için oldukça yeterli güvenirlik ve geçerlik değerlerine sahip olduğu saptanmıştır. Keywords : Bakımverenlerin Yükü Envanteri, geçerlik, güvenirlik, Türk toplumu