Giriş: Bu çalışmada siyatik sinir crush hasarı modelinde, mannitol ve C vitamininin erken ve geç dönemde nöroprotektif etkinliği araştırıldı.

Materyal ve Metod: Bu çalışmada 60 adet sıçan kullanıldı. Denekler; Sham (grup 1) Kontrol (grup 2), Mannitol ( 0.5 gr/kg ) 1. saat (grup 3), C vitamini (100mg/kg) 1. Saat (grup 4), Mannitol 24. Saat (grup 5) ve C vitamini 24. Saat (grup 6) olmak üzere 6 gruba ayrıldı. Tüm gruplarda biyokimyasal çalışmalar ve histopatolojik inceleme için siyatik sinir doku örnekleri alındı. Süperoksit Dismutaz (SOD) ve Katalaz (CAT) enzim aktiviteleri ve lipid peroksit ürünü olan Malondialdehit (MDA) düzeyi ölçüldü.

Bulgular: Mannitol tedavisi verilen gruplar (grup 3, grup 5) kontrol (grup 2) grubuyla karşılaştırıldığında SOD ve CAT enzim aktivitelerinin erken (grup 3, p<0.05) ve geç (grup 5, p<0.05) dönemde anlamlı olarak arttığı ve MDA düzeylerinin anlamlı bir şekilde azaldığı görülmektedir. Yine C vitamini tedavisi verilen gruplar (grup 4, grup 6) kontrol (grup 2) grubuyla karşılaştırıldığında CAT enzim aktivitelerinin erken (grup 4, p<0.05) ve geç (grup 6, p<0.05) dönemde anlamlı olarak arttığı ve MDA düzeylerinin anlamlı bir şekilde azaldığı görülmektedir. SOD enzim aktivitesi düzeyi ise kontrol grubuyla kıyaslandığında erken (grup 4, p<0.05) dönemde anlamlı şekilde arttığı görülmektedir.

Sonuç: C vitamini veya mannitol kullanımının periferik sinirlerde hasar sonrası oluşan oksidatif stresi önlemede erken ve geç dönemde yararlı olduğu, mannitolün geç dönem nöroprotektif etkisinin daha fazla olabileceği tesbit edildi. Fakat geniş kapsamlı, daha farklı doz ve sürelerde çalışılmasının daha verimli olabileceği kanaatine varıldı.